حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 32
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
اين قوانين اثراتى هم در قوانين بعضى از ملل آسياى غربى گذاشته يعني موادّى از آن اقتباس كرده يا بر اثر آن تغييراتى در قوانين خود دادهاند حمّوربى علاوهبر مدوّن مذكور كارهاى ديگرى نيز كرده مانند آنكه ريمسين پادشاه عيلام را از شهر لارسا بيرون كرده ( 2093 ق . م . ) و از اينجا معلوم است كه بابل درصدد جمعآورى شهرها و بزرگ كردن مملكت خود بوده اوضاع داخلى عيلام در دورهء اين سلسلهباز درست معلوم نيست و همينقدر روشن است كه هرچند سمسوايلونا پسر حمّوربى پادشاه عيلام را موسوم به كودورمابوك شكست داد ولىباز عيلام استقلال داشت و سلسله انزانى در اينجا سلطنت ميكرد سرسلسله خونبان نومنيا نامى بود كه بناى دولت عيلام را محكم نمود بارى سلسله اوّل بابلي دچار حملات مردم شمالى موسوم به هيتها شده منقرض گرديد « 1 » . [ سلسله دوم ] از سلسله دوم ميگذريم زيرا در دوره آن واقعه مهمّى راجع بعيلام روى نداده . تسلّط هيتها بر بابل دوامى نداشت چه مردمان ديگرى موسوم به ( كاسّىها ) كه در كوهستان عيلام ميزيستهاند ببابل هجوم آورده هيتها را اخراج و سلسله خود را در آنجا برقرار كردند . سلسله سوّم يا كاسّيها كاسّىها مردمى بودند كه در كوههاى
--> ( 1 ) - از مردم مذكور تا چهل سال قبل هيچ نوع اطلاعى در دست نبود و فقط اسمى در ( ايلياد ) شاهكار ( هومر ) يونانى از اين مردم ديده ميشد و ليكن حفريّات ( كاراكامش ) پايتخت آنها كه در كنار فرات واقع بود و نتيجه حفريّات مصر و جاهاي ديگر روشنائى زياد بگذشتههاى اين مردم انداخته و معلوم كرده كه دولت هيتها در 1700 ق . م . وجود داشته دولت مزبوره در دورههاى بعد قوى و يكى از دول معظمه عهد قديم گرديد و هزار سال ديگر وجود داشت تا بدست آسوريها منقرض شد نژاد اين مردم مانند نژاد كاسسوها معلوم نيست بعضى تصور مىكنند كه زبان آنها بزبانهاى اورال التائى نزديك است ولى هنوز خطوط هيتى را نتوانستهاند بخوانند عهدنامه ( رامزس دوم ) فرعون معروف مصر با پادشاه هيتها كه عهدنامه اتحاد دفاعى و تعرضى بوده بدست آمده و يكى از شيرينترين اسناد تاريخى است